Weekblog week 40 - 2013 (29 september t/m 5 oktober)

Hoewel de Conference perenbomen hier al 25 jaar staan te groeien, hebben we de peren nu pas voor de allereerste keer ingemaakt, met kaneel, vanille en suikersiroop

Conference peren, gecombineerd met meidoornbessen leverde een goed gelukte confituur op. We hebben hem getest met een stukje kaas en dat ging prima.

Van het kookvocht van de meidoornbesjes maakten we een lekker dikke siroop. Goed voor hart- en bloedvaten, voor mensen met angststoornissen, tegen slecht slapen enzovoort, zoals menig bericht op het internet jubelt. 

In het rijtje neuten dat ik gedurende de zomer gemaakt heb, komt er nog eentje op basis van bottels van de hondsroos. Ik ben benieuwd hoe dat gaat smaken, maar die bottels schijnen boordevol vitamine C te zitten.

Die sociale media zijn zo gek nog niet. Van een in Spanje wonende Facebook-vriendin kreeg ik een paar mooie recepten en ideetjes. Links een lemon curd met gele courgettes en rechts onze al bekende courgettecompôte met hete habanero- en jalapeno pepertjes.

In het aardbeienveldje op de Aardbeienacademie is de herfst nu ook ingetreden, dus is het er aardig rustig nu. Hier en daar kunnen we nog een paar lekkere aardbeien plukken voor de eigen keukentafel, maar dat is het dan wel. Overigens gebeurt er in het binnenste van de aardbeiplanten nu wel veel. De vruchten die volgend jaar geplukt kunnen worden, worden nu al onzichtbaar aangelegd. Als je een plant open pulkt en hem dan onder een goeie microscoop bekijkt, zie je de beginselen van de eerste bloemknopjes al zitten. Die komen er pas in het voorjaar uit. Mooi is die natuur toch eigenlijk wel. Zodra de dagen korter worden dan zo'n 14 uur daglicht is dat voor de plant een seintje van 'hey zullen we eens bloemknopjes aan gaan leggen?'. En prompt dat ze daar dan allemaal tegelijkertijd toe doen besluiten. Het ene ras ietsje makkelijker dan het andere.

Hoewel het nog maar net oktober is ligt het boeltje er hier nu ook al bijna winterklaar bij. De tuin heeft een grote beurt gehad en dat ging afgelopen week als een speer met dat lekker mooie weer. Het minder druk zijn met allerlei aardbeienbesognes, zoals het hier tientallen jaren op een rij geweest is, schept veel relaxedheid. Natuurlijk moeten er op gezette tijden genoeg pecunia binnenrollen, maar onze kosten zijn ook fors geslonken de afgelopen jaren. En als ik zo de laatste paar jaar terugkijk dan zijn we ook geen dag te vroeg gestopt met telen van aardbeien voor de groothandelsmarkt. Wat eerder stoppen was nog beter geweest, maar de koe in de kont kijken is altijd makkelijker dan de toekomst voorspellen.

Er is nu ook weer een boel ruimte om leuke interessante dingen op mijn pad te laten komen. Zo had ik afgelopen week een boeiend gesprek met een bedrijf waar ik nu een samenwerkingsidee voor op papier aan het zetten ben. Mijn ervaring als ambassadeur en als free-publicity-generator valt hier en daar natuurlijk wel op. Mijn inzet op de Floriade vorig jaar speelt daar duidelijk in mee. Komende tijd eens uitwerken dat plan. Daar heb ik veel zin in. Een ander plan wat ik al zo'n tien jaar heb lijkt nu ook te kunnen gaan gebeuren. Ik wist nooit goed hoe ik eraan moest beginnen, maar via het wildplukken kwam er iemand op mijn pad die de missing link lijkt voor dat plan, waar nog veel tijd in gaat zitten. Ook veel zin in dus!

De laatste tijd lijkt het hier wel een conservenfabriekje. In eerste instantie maakten we alleen aardbeienjam. Wel hele goeie natuurlijk....maar nu we wat flexibeler zijn qua tijd maken we spannende productcombinaties en experimenteren we met deels zelfgeteelde producten in combinatie met bijzondere producten die we op andere plekjes kunnen plukken of oogsten. Zo ben ik ergens wat meidoornboompjes tegengekomen die ik van de eigenaar leeg mag plukken. Afgelopen week maakten we er een meidoorn-peren-confiture van. Van de Conference peren hebben we zelf twee bomen. Dit experiment om de twee fruitsoorten tot één nieuw product te maken is buitengewoon goed uitgevallen. Echt veel potten hebben we nog niet, maar om het interessant te kunnen verkopen moeten we nog iets verzinnen om de kosten te drukken. Aleer je een paar kilo meidoornbessen bij elkaar hebt ben je een paar uurtjes verder, nog afgezien van de schrammen op je handen. Als iemand nog mooie meidoornboompjes heeft staan met flink wat rijpe bessen eraan houd ik me aanbevolen...Die besjes schijnen goed voor hart- en bloedvaten te zijn. Je schijnt er ook minder nerveus van te worden en voor mensen met angstaanvallen een prettige hulp. Nou ja, ik ben geen dokter, maar je kunt dat overal lezen.

Inmiddels hebben we zoveel varianten van van alles gemaakt dat we het assortiment in onze winkel langzamerhand flink gaan uitbreiden. De diepvriezers zitten ook nog vol met zomergeplukte aardbeien dus we kunnen nog een tijdje vooruit. De witte druiven zijn haast rijp en de walnoten beginnen snel te vallen. Daar gaan we straks ook nog wat mee doen. Je kunt het dus best druk hebben in zo'n Hof van Eden op de Aardbeienacademie.

Nou mensen, tot volgende week dan maar weer,
groeten van Jan

P.S. Reageer gerust op mijn berichtjes. Doe alsof je thuis bent op ons aardbeienbedrijf!

Weekblog week 39 - 2013 (22 t/m 28 september)

Het blijft in de familie. De hondsroos is ook familie van de aardbei, dus deze struik in het wild ga ik ook nog even van een aantal rozenbottels ontdoen. Dat is ter compensatie van de aardbeien die de merels op hebben :-)

Mooie poezelige parelstuifzwammetjes. Ik plukte er een maaltje van bij elkaar en at ze heerlijk op, in roomboter gebakken met knoflook, zout en peper

Nog steeds hangen er enkele aardbeien in de buitenlucht. Deze zijn van het aloude doordragende ras Ostara. Een leuk en makkelijk ras voor mensen thuis, in de tuin of op het balkon.

Het is nu ook een beetje druiventijd op de Aardbeienacademie. De blauwe exemplaren zijn inmiddels verwerkt tot druivenjam in twee varianten.

Van de eerste oogst van onze afgelopen voorjaar aangeplante appelboompjes hebben we samen met wat in het wild geplukte meidoornbessen een lekkere chutney gemaakt. Die smaakt voortreffelijk bij een goed stuk brie of bij paté hebben we al gemerkt.

Eerlijk gezegd voelt het als een soort zonde dat ik vijf weekblogs heb overgeslagen. Zo'n lange blogvakantie heb ik nog nooit gehouden. Overigens de langste gewone vakantie heeft ook niet langer geduurd dan een week en die was alweer ruim vijf jaar geleden. Deze maand ben ik lekker veel rond huis bezig geweest om van alles op de Aardbeienacademie op te knappen. Dit wordt nu eindelijk eens een jaar dat de heg op tijd geknipt is, dat het onkruid tussen de klinkers grotendeels verdwenen is en dat er links en rechts een deur geverfd is. Niet te vergeten al dat niet op aardbeien lijkend fruit wat hier al vele jaren groeide, maar wat meestal rottend onder de boom geschonken werd aan wespen, vogels en pieren. Dit jaar hebben we het allemaal verwerkt of gaan dat nog doen.

Pruimenjam, peren op siroop, courgettecompôte, druivenjam, groene walnoten als likeur, gekonfijt op suikersiroop en ingemaakt als pickles. Heerlijk ontspannend werk is dat plukken en verwerken van al dat spul wat we ooit vol goede bedoelingen geplant hebben. Nu we dan toch een groter assortiment van eigen bodem hebben, laten we onze winkel ook buiten het aardbeienseizoen gewoon open. We kregen zelfs nog bezoek van een paar Kosovaarse dames die in het kader van een ontwikkelingsproject in Nederland waren. Ze zijn in Kosovo bezig een soort zelfvoorzieningsproject op te zetten. Daar groeit ook van alles en als ze weten hoe ze het allemaal kunnen conserveren, kunnen ze er het hele jaar van eten. Raar eigenlijk dat ze dit soort simpele dingen allemaal nog moeten leren. Blijkbaar een serieus ontwikkelingsland en relatief toch zo dichtbij.

Als ultieme vorm van ontspanning heb ik het wildplukken ontdekt. Het is niet bedoeld om de bossen en velden leeg te roven, maar om na een boswandeling van enkele uren thuis te komen met een tasje vol dingen die we nog nooit gegeten hebben is best bijzonder en spannend. Ik heb gemerkt dat ik tijdens zo'n wildplukwandeling nauwelijks ergens anders aan kan denken dan aan wat ik zie groeien. Niet alles durf ik te plukken en zeker niet te eten. Vandaag zag ik enkele pikzwarte paddenstoelen met hier en daar een wit stipje. Ze stonden verscholen in een soort hol onder de stronk van een omgevallen boom. Daar moet de heks wonen dacht ik nog. Maar gisteren kwam ik thuis met mooie parelstuifzwammetjes met een radijsachtig geurtje eraan. Of die biefstukzwam van vorige week, geplukt van de voet van een stervende eik. Maar ja, paddenstoelen plukken kan ook een hachelijke zaak zijn. Daarom trek ik soms op met gelijkgestemden, volg ik de facebookgroep Eetbare wilde Planten, waar ook veel kennis gedeeld wordt over paddenstoelen hoewel paddenstoelen geen planten zijn. Overigens vinden ze het hier thuis niet erg als ik een maaltje vreemde paddenstoelen in mijn eentje opeet.....

Afgelopen week zat er nog een feestelijke dag tussen. Onze oudste zoon Jeroen was afgestudeerd aan de universiteit in Wageningen. Precies vijf jaar nadat hij daar aan de studie begon is hij nu levensmiddelentechnoloog. Het viel me op dat minstens de helft van de studenten die tegelijk afstudeerden, van Chinese afkomst zijn. Leuk zo'n diploma-uitreiking met enig ceremonieel vertoon van professoren in traditioneel professoren-tenue. Jeroen is nu druk aan het solliciteren, dus even afwachten hoe snel hij aan de bak mag. Ondertussen kan hij nu mooi thuis nog even meehelpen schilderen en schoffelen, om maar wat te noemen.

Aangezien mijn auto zes weken geleden ontploft is en het probleem nog steeds niet is opgelost, nam ik eens de trein. Af en toe zorgt de Speakers Academy ervoor dat ik ergens als spreker mag optreden en afgelopen donderdag was er een Speakers Corner netwerkavond op hun thuisbasis in Rotterdam. Ik ging erheen om de mensen die de boekingen verzorgen eindelijk eens in het echt te ontmoeten. Natuurlijk kwam ik er ook een flink aantal collega-sprekers tegen waar eens mee van gedachten gewisseld kon worden. Heel nuttig en vanwege de heerlijke wijn heb ik ook geen spijt gehad dat ik met de trein gegaan was.

Zo, het blogseizoen is bij deze weer geopend. Komende maand probeer ik weer veel dingen op de rit gaan te zetten. Volgend jaar moeten we toch weer eens kunnen vlammen. Plannen genoeg in elk geval!

Nou mensen, tot volgende week dan maar weer,
groeten van Jan

P.S. Reageer gerust op mijn berichtjes. Doe alsof je thuis bent op ons aardbeienbedrijf!

BLOGPAUZE

Het is hier nu al enkele weken oorverdovend stil
Nee, ik lig niet op het strand met een zonnebril

Om zichzelf niet te killen
Moet deze blogger even chillen

Op 29 september ben ik hier weer van de partij
Dan zitten we weer lekker in het herfstig jaargetij

Aardbeienacademie - wist-je-datje 50

Wist je dat je met aardbeien in een handomdraai iets bijzonders op tafel kunt toveren? Ja natuurlijk wist je dat al. Om het vijftigste wist-je-datje te vieren creëerde ik een simpel gerechtje, met ingrediënten die hier toevallig voorhanden waren.

De ingrediënten en de bereiding:

• De vijf -in dit geval Mara des Bois- aardbeien plukte ik vers van de plant, met een steeltje eraan als handvatje. Ik stak ze met zijn vijven aan een lange prikker en legde ze op een bord. 
• In de koelcel stond nog een pot chocolade die over was van een optreden met de Strawberrytree en ik liet hem even smelten. Met twee eetlepels ervan bedekte ik de aardbeien voor de helft. 
• Ergens in de kast stond nog een grote pot met roze peperkorrels en ik kneusde er een flink volle theelepel van. Die strooide ik over de gechocolateerde aardbeien. 
• In de koelkast vond ik nog een spuitbus met kwalitatief uitstekende gesuikerde slagroom. Daar spoot ik een dikke streep van op het bord. 
• In onze moestuin plantte ik in het voorjaar chocolademunt en plukte er vlak voor het opdienen van deze lekkernij wat blaadjes vanaf. Die blaadjes snipperde ik zeer fijn en strooide ze over de slagroom.

Tja, om er over de kunnen schrijven moet je het eindresultaat nog wel even proeven natuurlijk. Ik eigende me die rol dan ook graag toe. Het proeven was absoluut geen straf, nee zeg maar gerust hemels lekker.

Maar ja, hoe zullen we deze creatie gaan noemen?

Verzin eens iets....degene die de leukste naam bedenkt krijgt een setje van 15 verschillende rassen aardbeiplanten toegestuurd.

Welkom op de Aardbeienacademie

P.S. Het vijftigste wist-je-datje is ook een mooi moment om even een time-out in te lassen dacht ik zo. Er moet eerst weer eens wat inspiratie opgedaan worden en andere zaken hebben ook even de aandacht nodig. Mijn wekelijkse blogs blijf ik uiteraard schrijven. Voor nu alvast, veel dank voor het lezen van mijn schrijfsels en voor de leuke reacties ! 

Met zomerkoninklijke groet,

Jan Robben

Aardbeienacademie - wist-je-datje 49

Wist je dat aardbeiplanten voordat ze naar de aardbeientelers gaan, goedgekeurd moeten zijn door de Naktuinbouw? Deze naam staat voor Nederlandse Algemene Kwaliteitsdienst Tuinbouw. Aardbeiplanten zijn nogal gevoelig voor ziekten en aantastingen. Niet alleen mensen en vogels, maar ook vele schimmelsoorten, insecten en virussen hebben het gemunt op aardbeien. Voor aardbeientelers is het uitermate belangrijk om met schoon plantmateriaal te kunnen starten. Dat scheelt een hoop ergernis vanwege tegenvallende teeltresultaten.

Nog belangrijker is dat wanneer je met schoon, ziektevrij plantmateriaal kunt starten, dat je dan met een beperkte hoeveelheid plaag- en ziektebestrijdingsingrepen de teelt tot een goed einde kunt brengen. Schoon teeltmateriaal werpt zijn vruchten af doordat tijdens de teelt van die lekkere aardbeien het milieu wordt ontzien. Daarnaast zit ook niemand te wachten op al dat gespuit over de hoofden van zomerkoninkjes. Helaas valt er niet altijd aan te ontkomen, omdat het evenwicht in de natuur er nou niet altijd tijdig is. Van de aardbeien wordt evenwel verwacht dat ze ongeschonden en triomfantelijk in een doosje liggen. Daar wringt de schoen dus wel eens..... Ik weet het, als je voor jezelf een aardbeitje teelt vind je een lelijk plekje niet zo erg. Koop je de aardbeien in de winkel, dan laat je de lelijke exemplaren liggen.

Veel ziekten en plagen worden tegenwoordig met natuurlijke vijanden aangepakt, waar ik eerder over schreef.  De plantenkweker is uiteraard zelf heel goed op zijn qui-vive, want afkeuring van plantmateriaal loopt nogal in de papieren en kan je in sommige gevallen de kop kosten. Een keurmeester van de Naktuinbouw is daarnaast regelmatig in de plantenopkweekvelden te vinden.

Gewapend met een hak of schoffel, een mes en een loep loopt hij door het veld en geeft zijn ogen goed de kost. De wortels van de plant kunnen zich nog zó goed verstoppen in de grond, maar ook zij ontkomen niet aan een grondige inspectie. Ziet de keurmeester iets verdachts of afwijkends aan een plant, dan gaat de bijl er rücksichtslos in.

Welkom op de Aardbeienacademie

Aardbeienacademie - wist-je-datje 48

Wist je dat aardbeien nog steeds allemaal één voor één met de hand geplukt worden? Een aardbei is een tere vrucht die ook bij het plukken in de watten gelegd moet worden. Bijna letterlijk, want in de meeste aardbeiendoosjes ligt tegenwoordig een stukje bubbeltjesfolie op de bodem. Dat is om tijdens het transport van aardbeien een deel van de schokjes op te vangen. Ook tijdens het plukken zelf is het de bedoeling dat er geen drukplekjes ontstaan. Dat gebeurt vaak als er teveel aardbeien in één hand gehouden worden en ze daardoor tegen elkaar gedrukt worden. Die drukplekjes zorgen ervoor dat aardbeien er na een dag al niet mooi meer uitzien en sneller gaan rotten.

Veel aardbeienrassen kun je op een handige manier van het steeltje 'afrollen'. Als je dat kunstje eenmaal goed in je vingers hebt kun je heel snel plukken en blijft de aardbei toch onbeschadigd. In de doosjes in de winkel zie je dat er bij de meeste aardbeien geen steeltje meer aan zit. Die zijn er dus afgerold. Aardbeien kun je natuurlijk ook met je nagels plukken, of zelfs met een schaartje. Dat plukt een stuk minder snel. Het ziet er met een steeltje ook heel anders uit en die aardbeien zijn handiger om bijvoorbeeld in chocolade te dopen. Dan fungeert het steeltje als handvat.

Zo'n 15 jaar geleden zag ik het eerste prototype van een aardbeienplukrobot in werking. Het apparaat slaagde erin de rijpe aardbeien te vinden en ze af te plukken, maar vervolgens belandden ze in een soort stofzuigerslang. Tja, dan komt er dus prut aan de andere kant uit. Ooit zal er wel een aardbeienplukrobot komen denk ik, die de aardbeien ook netjes en onbeschadigd weglegt. Vooralsnog zijn mensenhanden echter nog vele malen sneller dan zo'n machine. Een plukrobot biedt ook kansen, vooral als zo'n apparaat de aardbeien kan sorteren op smaak. Een robot kan ook 24 uur per dag werken. Zou wel cool zijn, als je 's morgens wakker wordt, dat er dan al een vrachtwagen vol aardbeien klaarstaat.

Welkom op de Aardbeienacademie

Aardbeienacademie - wist-je-datje 47

Wist je dat aardbeien en citrusvruchten heel goed samengaan in één gerecht? Het is niet voor niks dat er vaak een beetje citroensap aan aardbeienjam wordt toegevoegd. Het helpt ietsje bij het verbeteren van de houdbaarheid, maar de citrus versterkt ook de aardbeiensmaak. Vooral als je bij het jam maken heel zoete aardbeien gebruikt met weinig zuur erin, is een beetje citroensap aan te bevelen. Dan proef je echt fruit.

Een pure aardbei is ook heel lekker met een schijfje limoen erbij en een draai zwarte peper. Ik heb die combinatie een keer gemaakt bij een evenement voor kinderen. Het ging over 'smaak', dus dan probeer je eens wat. Zónder uitzondering vonden de kinderen, ook kleine ukken, die combinatie lekker. Ik zag geen zure bekkies. Als je het ook gaat proberen, gebruik dan wel smaakvolle aardbeien, want als je zure of smakeloze krengen gebruikt gaat het feest niet op.

Vanwege een overdaad aan gele courgettes bedachten we iets om er wat mee te maken. Het werd een compôte in combinatie met sinaasappel en citroen. Het geheel bleek perfect te smaken bij aardbeien en vormt samen een heerlijk nagerechtje. Wellicht dat het ook met groene courgettes kan, maar hoe de smaak dan is weet ik niet. In gele courgettes zit overigens meer vitamine C dan in groene exemplaren.

Het recept voor aardbeien met courgettecompôte:

Breng 1 kilo gele courgettes samen met 420 gram geleisuiker speciaal (halfzoet), het sap van 1 sinaasappel en het sap van 1 citroen aan de kook. Pureer alles met een staafmixer. Maak van het gele deel van de citroenschil minireepjes (zestes) en laat die na het pureren nog enkele minuten meekoken. Dan het hete mengsel in jampotten schenken en afsluiten. De compôte is daarna een hele tijd houdbaar.

Als de compôte goed is afgekoeld leg je enkele aardbeien op een schaaltje. Doe er een lepel compôte bij en eet het lekker op. Natuurlijk kun je er ook nog andere dingen bijdoen, zoals slagroom, zwarte of roze peper of ijs. Experimenteer er maar een beetje mee op los. Succes!

Welkom op de Aardbeienacademie